Đa
số các xe hơi đời mới hiện nay đều dùng hộp số tự động vì sự tiện lợi
của nó. Thế nhưng hộp số tay không phải là không có ưu điểm. Trong phần
dưới đây, chúng ta sẽ đưa ra một vài nhận xét về ưu và khuyết điểm của
từng loại.

Như
đa số chúng ta đều biết, hai loại hộp số trên đều có những ưu điểm và
khuyết điểm riêng. Nhiều người thich dùng hộp số tự động, nhưng nếu có
dịp so sánh về mức tiêu thụ xăng với hộp số tay, thì chắc họ phải nghĩ
lại, vì xe chạy hộp số tự động chạy hao xăng hơn xe số tay. Một mặt
khác, người dùng xe số tay thường khi về nhà phải lấy dầu ra xoa bóp bàn
tay, nhất là sau những lúc kẹt xe trên đường phố đông đúc trong nội
thành.
Như vậy, chúng ta nên chọn loại số nào? Loại nào cũng được, miễn là mình hiểu rõ lợi hại của những gì mình chọn lựa.
Về Sức Mạnh Và Hiệu Suất Nhiên Liệu:
Nếu
muốn đầu máy phát huy được sức mạnh tối đa, thì chọn xe hộp số tay là
tốt nhất. Mặc dầu một vài kiểu hộp số tự động hiện đại - chẳng hạn hộp
số CVT, hộp số Manumatics, và hộp số tự động 4 hoặc 5 vận tốc - cho phép
tăng tốc nhanh, “dọt” lẹ, nhưng nhìn chung, thời gian tăng tốc từ 0 dặm
tới 60 dặm (0-60 MPH) trong xe tự động cũng chậm thấy rõ so với thời
gian tăng tốc như vậy trong xe số tay với 5 hoặc 6 vận tốc. Cụ thể, nếu
dùng xe Dodge Neon số tự động, chúng ta sẽ mất khoảng 10.5 giây để tăng
tốc từ 0 dặm lên 60 dặm. Như vậy đã là quá “dọt”, phải không bạn? Chỉ
trong 10 giây phù du chiếc xe đã từ vị trí đứng yên phóng lên tới 60 dăm
một giờ, chứng tỏ bộ số làm việc cực nhạy, bắt số cực nhanh. Thế nhưng,
cũng chiếc Neon ấy nếu được thiết kế với bộ số tay, thì thời gian cần
cho gia tốc 0 -60 MPH chỉ mất 8.1 giây. Sự khác biệt thật là quá lớn.
Không phải loại xe nào cũng có sự khác biệt lớn như vậy giữa bộ số tay
và số tự động, nhưng xét đại thể – trong 99% trường hợp – chúng ta luôn
luôn thấy xe số tay dọt hơn thấy rõ, so với xe cùng loại dùng bộ số tự
động.

Một kiểu cần gạt ở bộ số tay
Một
trong nguyên nhân chính lý giải sự khác biệt đó là: Nếu bạn có một đầu
máy xe hơi 200 mã lực ở mức 7,000 RPM thì khi hoạt động hết công suất
với bộ số tay, đầu máy chỉ quay được tối đa 6,000 RPM; vẫn còn khoảng
20% năng lực đầu máy chưa được tận dụng. Nhưng nếu cũng đầu máy 200 mã
lực này được trang bị bộ số tay, bạn có thể đạt tới mức 7,000 RPM để tận
dụng hết công suất của đầu máy; thậm chí bạn cũng có thể đưa nó lên. ..
.quá 7,000, khiến kim đồng hồ Tachometer chạy vào vùng đỏ, vùng báo
động, một cách dễ dàng. Nói như vậy chỉ để diễn ý rằng, với bộ số tay,
chúng ta có thể bắt đầu máy làm việc tối đa, thậm chí quá mức tối đa
nữa. Dĩ nhiên, không bao giờ chúng ta nên để kim RPM chạy vào vùng đỏ
cả.

Cần gạt số trên hộp số tự động
Bên
cạnh đó, xe số tay cũng được biết là có hiệu quả nhiên liệu cao hơn,
nghĩa là đỡ tốn xăng hơn xe số tự động. Thế nhưng, nếu khi mua xe số
tay, bạn đặt trọng tâm ưu tiên là tiết kiệm
xăng, thì xin đừng hy vọng nhiều, kẻo lại vỡ mộng. Là vì, cái ưu điểm
này của xe số tay – đỡ tốn nhiên liệu hơn số tự động – không đáng kể
lắm. Theo khảo sát của Bộ Bảo Vệ Môi Trường Hoa Kỳ EPA (Environment
Protection Agency) đối với nhiều kiểu xe đời mới, thì năng suất nhiên
liệu – tức là mức độ dùng xăng – của bộ số tự động chỉ kém bộ số tay
khoảng chừng 1 tới 2 MPG trong cùng một loại xe mà thôi. Mức tiết kiệm
như vậy không phải là nhiều. Nhất là khi lái xe trong thành phố, là nơi
xe thường phải di chuyển trong tình trạng Stop-and-Go, thì sự khác biệt 1
hoặc 2 MPG coi như không có gì. Nếu thực sự muốn tiết kiệm xăng với xe
số tay, chúng ta phải tìm cho ra những chiếc xe nào có mức sai biệt 6-7
MPG trở lên theo đánh giá của bộ Bảo Vệ Môi Trường Hoa Kỳ (EPA Rating).
Nhưng xin nhớ cho rằng những cái EPA Rating này không phải là chính xác
tuyệt đối, chúng chỉ cho ta một ý niệm phỏng chừng về sự khác biệt nhiên
liệu giữa 2 bộ số mà thôi.
Bảo Trì và Sửa Chữa:
Mặc
dầu nền công nghệ xe hơi đã có những cải tiến vượt bậc về kỹ thuật bộ
số tự động, nhưng không thể phủ nhận rằng, bộ số tự động thường gặp trục
trặc hơn bộ số tay, dẫn tới nhiều chi phí sửa chữa bảo trì hơn. Trong
khi đó thì một số hãng chế xe còn mạnh dạn tuyên bố: bộ số tay của họ
không bao giờ hư hại, không bao giờ cần đến đồng tiền sửa chữa, miễn là
chủ nhân chịu khó thay dầu nhớt đều đặn mà thôi.
Trong
trường hợp trục trặc xảy ra, sửa chữa bộ số tay cũng rẻ hơn, có khi rẻ
hơn khá nhiều so với bộ số tự động. Ít nhất là trên lý thuyết.
Còn
sau đây là kinh nghiệm bản thân – được chia sẻ qua một diễn đàn trên
Internet – của một người đã dùng qua 2 loại, số tay và tự động. Trước
tiên, anh chỉ dùng số tự động, rồi chuyển qua số tay được 5 năm, sau
cùng lại trở về số tự động. Anh nhận xét: Bộ số tay rất “khắc nghiệt”
khi chúng ta sai lỗi. Trong khi đó thì ngay cả những tài xế rất kinh
nghiệm và khéo léo cũng dễ dàng đổi số sai. Nhất là khi di chuyển trong
lúc kẹt xe giữa phố phường đông đúc, tài xế phải dùng tay để điều chỉnh
cần số luôn luôn. Mỗi lần đổi số là mỗi lần hao mòn. Rốt cuộc, anh phải
thay bộ số sau khi xe mới chạy được …70,000 dặm. Khổ một nỗi, thật khó
mà tìm được bộ số tay tương đương, để đến nỗi sau cùng anh đành hiến xe
cho một tổ chức từ thiện.
Đó
là một trường hợp xui “tận mạng” hiếm khi xảy ra. Dĩ nhiên, không phải
ai cũng có cùng một kinh nghiệm cay đắng như người bạn này.
Nhu Cầu
Năng
lực của đầu máy là yếu tố quan trọng ảnh hưởng quyết định chọn bộ số.
Chẳng hạn, nếu đầu máy 4 xi lanh, 75 mã lực, chỉ số chuyển động xoắn
(torque) là 60 lb-ft, thì bạn nên nghĩ tới việc chọn bộ số tay. Là vì,
trong trường hợp này, năng lực của đầu máy quá thấp, nên cần phải tận
dụng nó tới mức tối đa nhất là trong những khi leo đồi hoặc đang phải
qua mặt xe khác…
Ngược lại nếu
bạn đang tìm mua một chiếc xe với đầu máy V8 hoặc V6 có đủ năng lực để
chạy trong mọi trường hợp, thì bộ số tay không thực sự cần thiết. Nếu
vẫn muốn lấy số tay, thì đó chỉ là vì ý thích chứ không do nhu cầu. Bởi
vì, bạn có thể chọn bộ số tự động mà không làm giảm chất lượng hoạt động
của xe.
Trong khi đó, một số
người khác lại không bao giờ sử dụng xe số tay. Có thể là vì không muốn
tập hoặc vì một khuyết tật nào đó khiến họ không điều khiển số tay được.
Như vậy, bộ số tay là tiện lợi và đơn giản. Nhất là khi xe chỉ sử dụng
phần lớn trên đường phố nội thành, là nơi có nhiều cột đèn giao thông,
hoặc thường xảy ra tình trạng kẹt xe vào giờ cao điểm.
Trên
đây chỉ là một số gợi ý căn bản về kỹ thuật số tay và số tự động. Một
lần nữa, không có kỹ thuật nào hơn hẳn kỹ thuật nào. Chọn lựa loại số
nào là tùy thuộc vào ý thích, nhu cầu và hoàn cảnh lái xe mà thôi.